Türkiye'nin Gözü Kulağı Washington'da: Ödenen Ama Teslim Edilemeyen F-35'ler İçin Kritik Müzakereler Sürüyor!
Türkiye, ödemesini yapmasına rağmen teslim alamadığı ilk 6 F-35 savaş uçağı için ABD ile yoğun diplomatik temaslarını sürdürüyor. Savunma Sanayi Bakan Yardımcısı Alpaslan Kavaklıoğlu, görüşmelerin olumlu ilerlediğini belirtti.
Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki F-35 savaş uçağı programına ilişkin buzlar erimeye başlıyor mu? Millî Savunma Bakan Yardımcısı Alpaslan Kavaklıoğlu'nun son açıklamaları, bu kritik konudaki gelişmelere ışık tuttu. ABD'de düzenlenen AUSA 2026 fuarı kapsamında CNN TÜRK'e özel açıklamalarda bulunan Kavaklıoğlu, Türkiye'nin ilk etapta teslim alamadığı 6 adet F-35A savaş uçağı için Washington ile yoğun bir temas trafiği içinde olduklarını duyurdu. Görüşmelerin seyrinin beklenenden daha olumlu olduğu sinyalini veren Kavaklıoğlu, iki ülke arasındaki savunma ilişkilerinin mevcut durumunun umut verici olduğunu ifade etti.
F-35 Gerilimi ve Diplomatik Hamleler
Türkiye'nin, Rusya'dan aldığı S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle 2019 yılında F-35 programından çıkarılması, iki ülke arasındaki savunma diplomasisinde uzun süredir devam eden bir soruna yol açmıştı. ABD, Türkiye'nin S-400'leri F-35'lerin güvenliği için bir tehdit olarak gördüğünü savunurken, Ankara ise bu iki sistemin entegrasyonu konusundaki endişelerin teknik düzeyde giderilebileceği görüşünü dile getirmişti. Bu sürecin bir yansıması olarak 2020'de ABD tarafından Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımları devreye girmişti. Bu yaptırımlar, F-35 programından çıkarma ile birlikte, iki ülke arasındaki savunma iş birliklerinde önemli bir pürüz haline gelmişti.
Millî Savunma Bakan Yardımcısı Kavaklıoğlu, bu yaptırımlar ve diğer ambargo konularının da masada olduğunu ve çözüm için karşılıklı adımlar atılması gerektiğini belirtti. Sürecin hızla neticeye ulaşmasını temenni eden Kavaklıoğlu, görüşmelerin iki tarafın da aktif katılımıyla sürdürüldüğünü vurguladı. Ancak mevcut olumlu temasların, yaptırımların kaldırıldığı veya F-35'lerin Türkiye'ye teslim edileceği yönünde kesin bir takvimin belirlendiği anlamına gelmediğinin altını çizmekte fayda var. Bu süreç, karmaşık diplomatik dengeler ve siyasi iradenin birleşmesini gerektiriyor.
Teslim Edilmeyen F-35'lerin Akıbeti Ne Olacak?
Türkiye, F-35 savaş uçağı programına 2002 yılında dahil olmuş ve başlangıçta 100 adet F-35A savaş uçağı tedarik etmeyi planlamıştı. Türk pilotlarının eğitimleri için üretilen ve 2018'de ABD'de bir törenle tanıtılan ilk uçaklar, maalesef programdan çıkarılma kararı nedeniyle Türkiye'ye teslim edilemedi. Halihazırda ABD topraklarında bulunan ve Türkiye için üretilmiş bu 6 adet F-35A savaş uçağının durumu, iki ülke arasındaki müzakerelerin ana gündem maddelerinden birini oluşturuyor. Bu uçakların Türkiye'ye teslimi, hem somut bir kazanım olacak hem de F-35 programına ilişkin sorunların çözümünde önemli bir dönüm noktası teşkil edebilecek. Ancak bu durum, S-400 meselesinin nasıl çözüleceği ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması gibi daha geniş kapsamlı güvenlik ve siyasi başlıklarla doğrudan ilişkili.
Savunma Sanayiinde Yeni İş Birliği Fırsatları
F-35 krizi, Türkiye ile ABD arasındaki savunma ilişkilerinin tek boyutu değil. Bakan Yardımcısı Kavaklıoğlu, görüşmelerde F-35 konusunun yanı sıra ortak üretim projeleri, stratejik yatırımlar ve NATO bünyesindeki iş birliği alanları gibi konuların da ele alındığını belirtti. Türk savunma sanayiinin son yıllarda gösterdiği atılımların ABD'li muhataplar tarafından da takdir edildiğini vurgulayan Kavaklıoğlu, doğrudan temasın ve sürekli diyaloğun önemine dikkat çekti. Bu durum, gelecekte Türkiye'nin savunma sanayiinde daha stratejik ortaklıklara imza atabileceğinin bir göstergesi olarak yorumlanabilir. Ancak şu an için öncelik, mevcut F-35 sorunlarının çözümü ve ödemesi yapılmış uçakların akıbetinin netleştirilmesi.
Ceren Güneş
Teknoloji & Gelecek Vizyonu
Bu yazı yazarımızın sitemizde yayınlanan köşe yazılarından biridir. Yazarımıza ait diğer tüm köşe yazılarına ve analizlere yukarıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.